Συμπληρώθηκαν φέτος 200 χρόνια από τον θάνατο μεγάλου Μεσαρίτη, αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, Μιχάλη Κουρμούλη και η Δημοτική Κοινότητα Κουσέ τίμησε για μία ακόμη φορά το άξιο τέκνο της, με μια ξεχωριστή εκδήλωση που έγινε το βράδυ του περασμένου Σαββάτου.
Κάτοικοι του χωριού και της ευρύτερης περιοχής, εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της αυτοδιοίκησης και των τοπικών αρχών, αλλά και μέλη της οικογένειας των Κουρμούληδων από διάφορες περιοχές της Κρήτης, συναντηθήκαμε στον Κουσέ για να αποτίσουμε ελάχιστο φόρο τιμής στον ήρωα της κρητικής Αντίστασης, με τρισάγιο που τελέστηκε στο χώρο του μνημείου του. Στην εκδήλωση που ακολούθησε, αξιόλογοι μελετητές της νεότερης ιστορίας του τόπου μας μίλησαν για την ζωή και την πορεία του Μιχάλη Κουρμούλη, για τον αγώνα και την προσφορά του, μέχρι το θάνατό του, τον Ιούνιο του 1824.
Έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας πληθώρα στοιχείων που καταδεικνύουν την καθοριστική συμβολή του Μιχάλη Κουρμούλη στην έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Υπάρχει ωστόσο ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, μια ξεχωριστή παράμετρος, που διακρίνει την περίπτωση του καπετάν Μιχάλη Κουρμούλη από άλλους αγωνιστές, την οποία θεωρώ ότι οφείλουμε να επισημάνουμε.
Συχνά οι ιστορικοί λένε ότι η ανάγκη των ανθρώπων είναι αυτή που κινεί την ιστορική εξέλιξη. Λέγεται ακόμη ότι την ιστορία την γράφουν οι νικητές. Όπως επίσης, αναγνωρίζουμε όλοι μας με υπερηφάνεια, ότι οι καταπιεσμένοι πρόγονοί μας επαναστάτησαν για να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό.
Ωστόσο στην περίπτωση του Μιχαήλ Κουρμούλη γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι δεν ήταν η ανάγκη που τον ώθησε στον σπουδαίο αγώνα. Διότι ακόμη και στην περίοδο της τουρκοκρατίας, ο ίδιος και η οικογένειά του ήταν ιδιαίτερα ευκατάστατοι και είχαν τον σεβασμό όχι μόνο των συντοπιτών τους, αλλά και των Τούρκων κατακτητών.
Θα μπορούσε, συνεπώς, να αναρωτηθεί κανείς, ποιό ήταν το κίνητρο που έκανε τον Κουρμούλη να διακινδυνέψει τον πλούσιο βίο του, τα αξιώματά του και να δώσει τελικά τη ζωή του σε αυτόν τον σπουδαίο αγώνα. Και μάλιστα να το κάνει ως πρωτοπόρος, στο ξεκίνημα της Ελληνικής Επανάστασης, απέναντι σε μια πανίσχυρη Οθωμανική Αυτοκρατορία, χωρίς τίποτα, δηλαδή, να του διασφαλίζει εκ των προτέρων ότι θα βρεθεί στην πλευρά των νικητών.
Οι μελετητές της ιστορίας επικαλούνται συγκεκριμένα ντοκουμέντα και διαβεβαιώνουν ότι ο Κουρμούλης, όπως και η οικογένειά του, υπήρξαν κρυπτοχριστιανοί πριν ακόμη από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Φυσικά και η δύναμη του θρησκευτικού συναίσθημα θα πρέπει να ήταν καθοριστική στις επιλογές του Κουρμούλη.
Εκτιμώ ωστόσο ότι τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας για τον βίο του μεγάλου αγωνιστή αποκαλύπτουν κάτι ακόμη, εξίσου σημαντικό. Φανερώνουν ότι ο Μιχαήλ Κουρμούλης διακατέχονταν από ένα ιδιαίτερα έντονο αίσθημα δικαίου και πατριωτισμού. Διότι ακριβώς δεν αναγκάστηκε, αλλά επέλεξε να αγωνιστεί, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και την οικογένειά του. Αγωνίστηκε με αυτοθυσία και χωρίς να προσδοκά κανένα προσωπικό όφελος. Διακινδύνεψε τα πάντα και τελικά θυσιάστηκε, θεωρώντας ότι επιτελούσε ένα χρέος απέναντι στον τόπο, την πατρίδα και τους συμπατριώτες τους. Υπήρξε με λίγα λόγια ένα υπόδειγμα ανιδιοτελούς αγωνιστή.
Για τους λόγους αυτούς τιμούμε και θα συνεχίσουμε να τιμούμε τον Μιχαήλ Κουρμούλη. Διότι η σπουδαία κληρονομιά που άφησε αφορούν τις κορυφαίες αρχές και αξίες της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ανιδιοτελούς αγάπης για την πατρίδα και τον συνάνθρωπο. Αυτή την κληρονομιά οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Μιχαήλ Κουρμούλης», στη Δημοτική Κοινότητα Κουσέ, την Ενορία Αγίας Άννας, τον Δήμο Φαιστού, τους ομιλητές και όσους συνέβαλαν στην εξαιρετική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου. Όπως επίσης αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους τους κατοίκους του Κουσέ, αλλά και στα μέλη της οικογένειας των Κουρμούληδων, που κρατούν ζωντανή την μνήμη του καπετάν Μιχάλη Κουρμούλη.
Γιώργος Ματαλλιωτάκης 